Szukaj
Aktualnie jesteś: Strona główna Artykuły NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE W PIERWSZYM PÓŁROCZU ŻYCIA DZIECKA

NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE W PIERWSZYM PÓŁROCZU ŻYCIA DZIECKA

Rozwój napięcia mięśniowego rozpoczyna się już w trakcie życia płodowego malucha. Wraz z kształtowaniem się centralnego układu nerwowego, rozwoju zmysłów, maluch zdobywa pierwsze zdolności motoryczne – porusza się w brzuchu mamy, ssie palec, itp.

 

 

Na rozwój napięcia mięśniowego w pierwszym trymestrze życia ma wpływ wiele czynników:

  • indywidualny zapis genetyczny naszego malucha – w tym cechy przekazane przez rodziców,
  • stan emocjonalny,
  • odczuwanie temperatury otoczenia,
  • wysypianie się,
  • zaspokojenie głodu.

W tym okresie napięcie mięśniowe nie może być jedynym czynnikiem oceny. Okres pierwszych 3. m.ż. charakteryzuje się tendencją do wzorca zgięciowego rączek i nóżek. 70% dzieci w tym okresie preferuje prawą stronę ciała. Ma zaciśnięte pięści. Układa się czasami w literkę C.

Oceniając napięcie mięśniowe, należy brać pod uwagę ocenę motoryki spontanicznej malucha: kontrolę głowy, kontrolę postawy (podpierania się na przedramionach w okolicach 8. tygodnia i unoszenia głowy), emocje, kontakty społeczne.

Kiedy maluch budzi nasz niepokój:

  • asymetria ułożenia – głowa jest skręcona cały czas w jedną stronę nie zauważamy spontanicznej, czyli samodzielnej możliwości przekręcenia przez dziecko głowy na drugą stronę;
  • wyginanie się w literkę C – mimo, że wskazałem powyżej, że jest to cecha rozwoju w tym okresie – to może nasz niepokoić stałe układanie się na plecach i na brzuchu w literę C;
  • zaciśnięte pięści – zwracam uwagę, że tym okresie rozwojowym jest to norma rozwojowa – ale niepokoi nas stałe zaciśniecie jednej lub obu dłoni, kciuk w środku, uboga motoryka ręki, tzn. nie zauważamy, aby dziecko zbliżało ręce do buzi, wkładało je do ust, ssało kciuk;
  • bardzo duża drażliwość – częsty i mocny płacz, mimo zaspokojenia jedzenia i spania;
  • niespokojny sen – częste spontaniczne samoistne wybudzanie, płacz i przestrach po przebudzeniu;
  • ubogość ruchów w codziennej aktywności.

W okresie od 3.-6. miesiąca

W tym czasie rozwija się dalsza zdolność sensomotoryczna naszego malucha. Zmniejsza się napięcie w obręczy barkowej, co powoduje zwiększenie zakresu ruchu w stawie barkowym. Maluch swobodnie i często w okolicy 3.-4. m.ż. wkłada ręce do buzi lub próbuje łapać swoje kolanka. Potrafi już być na plecach wyprostowany i zgięty. Pod koniec 4 m.ż obserwujemy zdolność podciągania miednicy w górę w leżeniu na plecach, co ułatwia mu chwytanie symetrycznie kolan.

W trakcie tej zabawy na plecach inicjuje rozdzielenie ruchów (dysocjację) – w obręczy barkowej zauważamy, że ręce wykonują częściej niezależne ruchy np. jedna ręka zgięta w barku, a druga opuszczona w dół.

Nawiązuje coraz lepszy kontakt emocjonalny, wyraźnie się uśmiecha, doskonali cechy zapoczątkowane w pierwszych trzech miesiącach

W okolicy 5. miesiąca zaczyna się obracać na brzuch. Aby dobrze kontrolował pozycję na brzuchu, potrzebuje bardzo dobrej kontroli głowy i symetrycznego podporu:

  • w normie po ułożeniu dziecka na brzuch widzimy: głowę powyżej linii podporu, symetryczny podpór na przedramionach i miednicy w biodrach wyprostowana, uda w odwiedzeniu i wyproście (taki wzorzec obserwujemy już u niektórych dzieci od 10. tygodnia, norma realizacji w/w opisanego wzorca koniec 12. m ż.)

Między 5.-6. miesiąca dziecko doskonali rozwój motoryki i kontroli postawy ciała. Jego środek ciężkości – w wyniku wysokiego podnoszenia się na ramionach od 4.-5. miesiąca – przesuwa się w kierunku miednicy. Rozwija się coraz większa zdolność dysocjacji. Obserwujemy na brzuchu zdolność wysuwania ramienia w przód. Maluch doskonali chwyt dłonią, odwraca przedramię, kołysze się na boki.

Po oparciu się na jednym przedramieniu wyciąga ramie w przód i zapoczątkowuje łapanie zabawek z boku. Ma pełen zakres ruchu głowy zarówno skrętu w prawą jak i lewą stronę ciała. Przekracza rękoma linię środkową ciała – sięgają na skos – prawa dłoń do lewego kolana i odwrotnie.

Pod koniec 6. miesiąca dziecko powinno samodzielnie obrócić się na brzuch przez obie strony ciała.

Sytuacje, które powinny nas niepokoić:

  • asymetria w osi długiej – literka C,
  • zaciśnięte pięści,
  • głowa w jedną stronę ciała,
  • podwyższone napięcie w obręczy barkowej – kłopoty przy ubieraniu, kąpieli – trudność ze zgięcie szczególnie st. Barkowego;
  • mała aktywności dziecka,
  • ręce nie podążające do linii środkowej – np. nie wkłada do ust;
  • asymetria w obręczy barkowej – ramiona ustawiona na „szermierza”,
  • brak realizacji kontroli postawy i motoryki w/w dla tego okresu.

Należy pamiętać, że nie wszystkie w/w opisane cechy świadczą o uszkodzeniu centralnego układu nerwowego. Są to tylko opisy niepokojących zachowań sensomotorycznych. W razie niepokoju, należy zapytać swojego lekarza rodzinnego o potrzebę kontroli u specjalisty w tym neurologa, fizjoterapeuty. Czasami w pierwszych trzech miesiącach rozwoju po wizycie u fizjoterapeuty zalecona będzie prawidłowa pielęgnacja malucha np. instruktaż noszenia, podnoszenia, układania maluch i nie wymagana będzie rehabilitacja na stałe. W razie niepokoju warto zasięgnąć opinii fachowca, ale nie robić paniki.

dr n. med. Stanisław Faliszewski

Autor: dr n. med. Stanisław Faliszewski

Fizjoterapeuta z 26-letnim doświadczeniem, specjalista pediatrii i neurologii dziecięcej, właściciel firmy Falmed   www.falmed.pl. Pracownik naukowy i dydaktyczny gorzowskiej filii AWF. Jego porady i wskazówki udzielane podczas grupowych zajęć Falmedu - Klubu Malucha - są dla rodziców bezcenne.

 
Chcę korzystać z serwisu i wyrażam zgodę