Szukaj
Aktualnie jesteś: Strona główna Artykuły WSZYSCY JESTEŚMY RÓŻNI

WSZYSCY JESTEŚMY RÓŻNI

CZYLI JAK UCZYĆ DZIECKO TOLERANCJI

Dzieci rodzą się z ciekawością i otwartością na wszystko co nowe, z naturalną potrzebą poznawania świata, bez żadnych poglądów i uprzedzeń. Wszyscy są dla nich równie ciekawi i atrakcyjni. Nie znają podziału na lepszy - gorszy, piękny - brzydki, dobry - zły. W procesie tzw. socjalizacji, z dnia na dzień podpatrują świat nas, dorosłych, ucząc się najróżniejszych postaw, przyjmując je - zazwyczaj bez specjalnej refleksji - za swoje. To dorośli podzielili świat społeczny określając co mieści się w granicach „normalności”, a co należy już do „inności”, a do tego, niestety, zaczęli oceniać i wartościować, że normalność jest lepsza, a inność gorsza.

Wiele mówi się we współczesnym świecie o tolerancji, otwartości na inność drugiego człowieka, szczególnie w kontekście różnic rasowych, religijnych, różnic w poglądach politycznych, obyczajach a również orientacji seksualnej. To niezmiernie ważne tematy, bo tolerancja jest podstawą dla dobrze oraz harmonijnie rozwijającego się społeczeństwa, dla współpracy i unikania konfliktów.

Warto od najmłodszych lat, od samego początku, uczyć nasze dzieci szacunku dla drugiego człowieka, bez względu na to, jak bardzo różni się od nas lub od przyjętej kulturowo „normalności”. Bo przecież wszyscy jesteśmy różni. I nawet, jeśli Twoje dziecko nie spotka się z przedszkolu czy w szkole z kimś o innym kolorze skóry, niepełnosprawnym fizycznie lub o odmiennej orientacji seksualnej, to zapewne okaże się, że np. któraś koleżanka lub kolega wychowywany jest przez babcię, kogoś rodzice rozwiedli się, a ktoś inny jeszcze ma problemy ze wzrokiem i musi nosić okulary. Niby nic wielkiego, a jednak w świecie dziecka wychowanego w przeświadczeniu, że każda inność jest gorsza, może okazać się to doskonałym powodem do wyśmiania rówieśnika i dokuczania mu.

Do znudzenia powtarzamy, że dzieci podpatrują swoich rodziców i uczą się od nich postaw wobec świata, uczą się więc też otwartości wobec drugiego człowieka, akceptacji jego odmienności, chęci poznania kogoś, zanim podejmie się jego oceny. To wszystko, co robimy, ale też co mówimy, wpływa na kształtowanie się w dziecku opinii na temat innych ludzi.

Unikajmy etykietowania, szczególnie nacechowanego negatywne - często w złości lub żeby wyśmiać kogoś, określamy go „psychiczny”, „czarnuch”, „koślawy”, „grubas”, „katol” – to prosty komunikat, że ludzie chorzy psychicznie, Murzyni, ludzie niepełnosprawni ruchowo, otyli czy katolicy są gorsi, prezentują gorsze cechy, a bycie „tym kimś” oznacza bycie gorszym. Zdarza się nam równie często słyszeć generalizowanie np. „Wszystkie kobiety są kiepskimi kierowcami”, „Wszyscy Murzyni są leniwi”, „Każdy Polak to złodziej” – wkładamy wówczas przedstawicieli jakiejś grupy do jednego worka określającego ich negatywnie.

Nic nie zastąpi też zwykłej rozmowy z naszym dzieckiem, o różnorodności świata, o tym, że wszyscy się różnimy od siebie i dzięki temu możemy się wiele od siebie nauczyć. Każdy ma jakieś zdolności, umiejętności, w czymś jest lepszy, a w czymś gorszy przez co współpracując możemy się uzupełniać i wspólnie tworzyć coś dobrego. Pomocne mogą być nam też różne książeczki z bajkami poruszające tematykę tolerancji. Wykorzystać warto też jakiś pretekst – scenę w filmie, sytuację na podwórku, kiedy dzieci wyśmiewały otyłą koleżankę lub kolegę na wózku inwalidzkim i porozmawiać o tym, co twoje dziecko sądzi na ten temat, dlaczego tak się dzieje i czy można w taki sposób zachowywać się wobec drugiego człowieka.

Spróbuj też wytłumaczyć dziecku, jak może się czuć się osoba, która jest wyśmiewana, pokazywana palcem na ulicy, niesprawiedliwie oceniana, zapytaj jak ono czułoby się w takiej sytuacji? Wzbudzanie empatii jest kluczem do zrozumienia trudnej sytuacji takich osób i sposobem wypracowania u dziecka postawy tolerancyjnej.

Reaguj kiedy widzisz, że Twoje dziecko wyraża się lub zachowuje w sposób nietolerancyjny – zapytaj:„Dlaczego uważasz, że twoja koleżanka jest głupia?”, ale też nie strofuj go w żaden sposób, jeśli w autobusie zwróci uwagę na czarnoskórego człowieka, którego widzi pierwszy raz w życiu. Wyjaśnij mu spokojnie, że ludzie różnią się od siebie kolorem skóry i faktycznie pan, który jedzie z Wami ma inny, ciemniejszy kolor, ale to nie określa go jako człowieka.

Ważne jest także, żebyś sam z otwartością i zrozumieniem okazywał szacunek innym, w tym także Twojemu dziecku.

Nauka tolerancji to trudna sztuka, bo dzieci podpatrują wszystkich dorosłych, którzy ich otaczają, dlatego na nas spoczywa odpowiedzialność za kształtowanie postaw tolerancyjnych, tak żeby pokolenie naszych dzieci potrafiło łączyć i współpracować, a nie dzielić i szukać różnic.

Natalia

Autor: Natalia

Psycholog i socjolog, w trakcie kursu psychoterapii poznawczo-behawioralnej.
Członek Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej.
Fascynuje ją drugi człowiek, jego myśli, emocje, cele i pragnienia.
Ważną częścią jej aktywności jest wsparcie udzielane osobom w żałobie, szczególnie rodzicom, którzy stracili dzieci w różnym wieku.
Prywatnie kocha kino gangsterskie, dobre książki i piękną muzykę. Mama Ani, Wojtka i śp. Oli.

 

 
Chcę korzystać z serwisu i wyrażam zgodę